Streszczenie

Prawidłowe odżywianie jest podstawowym czynnikiem kształtującym zdrowie człowieka. Laktacja stanowi okres życia kobiety, w którym zmienia się zapotrzebowanie na składniki pokarmowe oraz możliwości uzupełniania niedoborów makro- i mikroelementów. Sposób żywienia matki karmiącej powinien zapewnić kobiecie jak najlepsze warunki przebiegu laktacji. Zachwianie równowagi prowadzić może do zwiększenia ryzyka występowania niedoborów pokarmowych u kobiet. Pełnowartościowe mleko mogą wytwarzać kobiety o różnym stanie odżywienia organizmu, gdyż produkcja mleka ma pierwszeństwo przed innymi potrzebami metabolicznymi matki. W niesprzyjających warunkach odżywienia i nawodnienia zmniejszeniu może ulec ilość produkowanego mleka, bez znaczących zmian jakościowych. Ujednolicenie zaleceń żywieniowych może być pomocne nie tylko w zachowaniu prawidłowego przebiegu laktacji i zdrowia kobiet karmiących piersią, ale także sprzyjać popularyzacji karmienia piersią. Zwyczaje żywieniowe matki mają szczególne znaczenie w stanach nietypowych takich jak ciąża mnoga, poród przedwczesny, stan po cięciu cesarskim, kryzys laktacyjny, ryzyko alergii – w tym przypadku właściwy dobór diety może wpłynąć nawet na powodzenie karmienia piersią. Szczególną grupą produktów przyjmowanych przez matkę są „galaktogogi” czyli substancje mlekopędne. Ich stosowanie nigdy nie powinno zastępować porady laktacyjnej i zawsze należy rozważyć kwestie bezpieczeństwa i działań ubocznych dla dziecka – szczególnie dotyczy to roślin zielarskich. Niemniej jednak długa tradycja stosowania niektórych produktów zawierających składniki mlekopędne (np. słód jęczmienny) znajduje potwierdzenie w aktualnej wiedzy o regulacji laktacji i jest inspiracją do poszukiwania nowych preparatów sprzyjających laktacji, które mogą być przyjmowane przez kobiety karmiące w trosce o właściwy rozwój dziecka.

Abstract (EN)

Proper nutrition is a key factor affecting human health. Lactation is a stage of life in which the demand for nutrients and possible supplementation of macro- and micronutrients changes. The diet of lactating mothers should be optimal during the course of lactation. The imbalanced diet can leadto increased risk of malnutrition in breast-feeding women. Breast milk of high quality can be produced by women of different nutritional status because milk production takes precedence over other metabolic needs of the mother. Unfavourable conditions of nutrition and hydration may reduce the amount of milk produced with no significant changes in the quality. Proper nutrition is particularly important in such condition as multiple pregnancy, premature birth, cesarean section, insufficient maternal milk production and the risk of allergies - in this cases, the optimal diet can the success of breast-feeding. A special group of products which are popular among the mothers are galactagogues – the substances that stimulate the maternal milk production. Their use should never replace the lactation advice and the safety and side effects for the child should always be considered– especially for herbal plants. However, the long tradition of the use of certain products containing such ingredients (eg. barley malt) is confirmed by the current knowledge on the regulation of lactation and is an inspiration to explore new formulations promoting lactation, which can be taken by breastfeeding women in the interests of the proper development of the child.

Autorzy
Beata Pawlus
Beata Pawlus
· <p>Oddział Neonatologii, Szpital Specjalistyczny im. Św. Rodziny w Warszawie</p>
Czytaj więcej o autorze
Aleksandra Wesołowska
Aleksandra Wesołowska
Czytaj więcej o autorze
Mirosław Wielgoś
Mirosław Wielgoś
· <p>Wydział Medyczny, Uczelnia Łazarskiego, Warszawa</p>
Czytaj więcej o autorze
Piotr Socha
Piotr Socha
· <p>Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka", Warszawa</p>
Czytaj więcej o autorze
Maria Katarzyna Borszewska - Kornacka
Maria Katarzyna Borszewska - Kornacka
· <p>Warszawski Uniwersytet Medyczny (emeryt)</p> <p>Fundacja Bank Mleka Kobiecego, Warszawa</p>
Czytaj więcej o autorze
Monika Żukowska-Rubik
Monika Żukowska-Rubik
· <p>Centrum Medyczne „Żelazna” Sp. z o.o. w Warszawie, Centrum Nauki o Laktacji w Warszawie</p>
Czytaj więcej o autorze
Joanna Janicka-Rachtan
Joanna Janicka-Rachtan
· <p>Katedra Żywności Funkcjonalnej i Ekologicznej, Instytut Nauk o Żywieniu Człowieka, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa</p>
Czytaj więcej o autorze
Masz dostęp do artykułu
Drukuj
O publikacji
CzasopismoPediatria
Numer3/2013
Językpolski
Program edukacyjny
Rozwiązuj testy do artykułów i zdobywaj punkty w programie edukacyjnym Standardów Medycznych.
POZNAJ PROGRAM
Prenumerata
Zaprenumeruj Standardy Medyczne i czytaj wszystkie artykuły bez ograniczeń.
ZAMÓW PRENUMERATĘ
Księgarnia
Zapoznaj się z naszymi książkami i publikacjami dla specjalistów.
ZOBACZ KSIĄŻKI

Strona przeznaczona dla lekarzy i osób pracujących w ochronie zdrowia. Wchodząc tu, potwierdzasz, że jesteś osobą uprawnioną do przeglądania zawartych na tej stronie treści.