Etiologia nadciśnienia tętniczego u dzieci w świetle najnowszych badań

Jan Koziej

Opracowanie na podstawie: Obrycki Ł, Skoczyński K, Sikorski M i wsp. Current etiology of hypertension in European children – factors associated with primary hypertension. Pediatr Nephrol 2025;40:3233-3244.

W maju 2025 r. na łamach czasopisma Pediatric Nephrology opublikowano wyniki badania poświęconego etiologii nadciśnienia tętniczego (NT) w Europie. NT stanowi istotny problem kliniczny nie tylko w populacji dorosłych, lecz także u dzieci i młodzieży. Dostępne dane epidemiologiczne wskazują, że NT obserwuje się u 4-6% osób w wieku 0-18 lat, przy czym częstość jego występowania jest istotnie zróżnicowana w zależności od grupy wiekowej. Ze względu na etiologię wyróżnia się 2 podstawowe typy NT: nadciśnienie pierwotne (ang. primary hypertension, PH) oraz nadciśnienie wtórne (ang. secondary hypertension, SH), które jest konsekwencją innych chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, przewlekła choroba nerek (PChN) czy patologie naczyniowe.

Dotychczasowe doniesienia sugerują przewagę SH w populacji pediatrycznej, jednak częstość występowania PH jest zmienna i – w zależności od źródła – mieści się w zakresie od 15 do nawet 46%. Z uwagi na obserwowany wzrost udziału PH szczególnego znaczenia nabiera precyzyjna diagnostyka różnicowa fenotypów NT. Dane dotyczące etiologii NT u dzieci pozostają jednak ograniczone, co skłoniło autorów opisywanej publikacji do przeprowadzenia retrospektywnej analizy dużej kohorty pacjentów hospitalizowanych w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie.

Do badania włączono 2008 pacjentów w wieku 0-18 lat z rozpoznaniem lub podejrzeniem NT. Z analizy wykluczono 200 dzieci po przeszczepieniu nerki, aby uniknąć zafałszowania rozkładu fenotypów NT. U wszystkich uczestników przeprowadzono badania antropometryczne i laboratoryjne, gabinetowy oraz ambulatoryjny pomiar ciśnienia tętniczego (ang. ambulatory blood pressure monitoring, ABPM), ocenę uszkodzenia narządowego związanego z NT (ang. hypertension-mediated organ damage, HMOD) z wykorzystaniem echokardiografii, pomiaru grubości kompleksu błona wewnętrzna-błona środkowa, a także ocenę prędkości i analizę fali tętna.

Do najistotniejszych obserwacji zaliczono stosunkowo wysoki odsetek PH, w tym jego istotny udział w najmłodszej grupie wiekowej (0-6 lat). Autorzy podkreślili również rolę stężenia kwasu moczowego jako biomarkera i czynnika predykcyjnego PH, co pozostaje w zgodności z wcześniejszymi doniesieniami literaturowymi.

Pełne wyniki oraz szczegółowe opracowanie zostały opublikowane w najnowszym numerze Standardów Medycznych – Pediatria.

Oryginalny artykuł jest dostępny pod adresem:

https://link.springer.com/article/10.1007/s00467-025-06761-x 


fot. www.pl.freepik.com