Informacja udostępniona przez Polskie Stowarzyszenie Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego (PSPKD) 

Komitet ds. Produktów Biobójczych (BPC) przy Europejskiej Agencji Chemikaliów potwierdził w swojej opinii bezpieczeństwo stosowania etanolu w produktach do dezynfekcji rąk oraz powierzchni. Opinia ta istotnie ogranicza ryzyko wprowadzenia restrykcyjnych ograniczeń w stosowaniu tej substancji na obecnym etapie procesu regulacyjnego.  Jest ona efektem szerokiej mobilizacji europejskiej branży, w którą zaangażowało się także Polskie Stowarzyszenie Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego, wspierające m.in. kampanię A.I.S.E. #HandsUpForEthanol. W rezultacie rośnie szansa na utrzymanie dostępności skutecznych środków chroniących przed infekcjami dla konsumentów i sektora żywnościowego w całej Europie.

Komitet ds. Produktów Biobójczych (BPC) przy Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) przyjął 23 lutego 2026 r. opinię, w której uznał, że etanol może być stosowany w produktach biobójczych do dezynfekcji rąk, powierzchni oraz urządzeń w sektorze spożywczym i paszowym. Opinia została następnie opublikowana na stronie Agencji 20 marca 2026 r., co stanowi oficjalne potwierdzenie pozytywnej oceny tej substancji.

Jest to długo oczekiwany i istotny krok w procesie regulacyjnym etanolu w Unii Europejskiej, który potwierdza jego kluczową rolę w ochronie zdrowia publicznego, higieny oraz bezpieczeństwa żywności i produktów konsumenckich.

Rys historyczny i regulacyjny
Etanol jest od dziesięcioleci stosowany jako substancja czynna w środkach dezynfekcyjnych – zarówno w higienie rąk, jak i powierzchni oraz urządzeń w przemyśle spożywczym i paszowym. W 2024 r. grupa robocza BPC, po przeanalizowaniu danych toksykologicznych i epidemiologicznych, głównie dotyczących doustnego spożycia etanolu, zaproponowała rozważenie przypisania klasyfikacji w zakresie rakotwórczości i toksyczności dla rozrodczości. W następstwie tej dyskusji etanol został zakwalifikowany jako biobójcza substancja kandydująca do zastąpienia, co wymagało przeprowadzenia Analizy Alternatyw. Analiza ta wykazała, że żaden ze znanych zamienników – chemicznych ani niechemicznych – nie spełnia w pełni wymagań technicznych, bezpieczeństwa i efektywności dla ocenianych grup produktów biobójczych.

„Etanol od lat stanowi jeden z filarów skutecznej dezynfekcji. Doświadczenia pandemii COVID-19 jednoznacznie pokazały, jak istotna jest jego dostępność w sytuacjach kryzysowych. Dlatego procesy regulacyjne powinny opierać się na rzeczywistych scenariuszach zastosowań tej substancji oraz obiektywnej ocenie dostępnych obecnie możliwości jej zastąpienia.” – mówi dr Anna Oborska – dyrektor generalny i wiceprezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego (PSPKD).

Realne zagrożenie dostępności produktów do dezynfekcji na bazie etanolu
Przed przyjęciem opinii przez Komitet istniało poważne ryzyko regulacyjne. Część państw członkowskich popierała klasyfikację CMR etanolu jako potencjalnie rakotwórczego lub toksycznego dla rozrodczości (1A/1B), co mogło skutkować zakazem lub poważnymi ograniczeniami w jego stosowaniu.

Wycofanie etanolu z produktów biobójczych mogło skutkować koniecznością stosowania mniej skutecznych lub mniej bezpiecznych substancji, zwiększając zagrożenie zakażeniami i pogarszając poziom higieny w sektorze medycznym, spożywczym czy kosmetycznym. 

PSPKD głosem branży dezynfekcyjnej w Polsce 
Pozytywna opinia Komitetu jest m.in. efektem konsekwentnego i długofalowego zaangażowania Polskiego Stowarzyszenie Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego, a także współpracy z innymi stowarzyszeniami europejskimi i narodowymi, oraz aktywnym udziałem Firm i Partnerów branżowych.

Działania branży dezynfekcyjnej obejmowały:
•    aktywny dialog z władzami krajowymi, w tym z  Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz instytucjami unijnymi, w tym posłami do Parlamentu Europejskiego i Stałymi Przedstawicielami państw członkowskich przy UE , w celu przedstawienia znaczenia etanolu dla zdrowia publicznego i gospodarki;
•    przygotowanie merytorycznej argumentacji opartej na dowodach naukowych i analizie rzeczywistych zastosowań etanolu;
•    wsparcie i współpraca z A.I.S.E. w ramach kampanii informacyjnej #HandsUpForEthanol, której celem było wzmocnienie pozycji etanolu jako kluczowej dla zdrowia publicznego substancji biobójczej. Akcja HandsUp! For Ethanol - Joint Statement zyskała silny oddźwięk wśród decydentów. Podpisy pod wspólnym oświadczeniem w obronie etanolu jako kluczowej substancji biobójczej dla zdrowia publicznego, higieny i gospodarki złożyły organizacje, jak i osoby prywatne w całej Europie. Do inicjatywy przyłączyło się ponad 100 polskich firm. 

Dzięki tym wysiłkom udało się uniknąć klasyfikacji CMR na etapie Komitetu i uzyskać formalne potwierdzenie bezpieczeństwa stosowania etanolu w ocenianych grupach produktów biobójczych. 

Kolejne etapy procesu regulacyjnego
Po formalnym przyjęciu opinii przez Komitet, Komisja Europejska przygotuje akt wykonawczy zatwierdzający etanol jako substancję czynną w produktach biobójczych. Choć opinia to ważny krok, proces regulacyjny nadal wymaga uwagi. Kwestia ewentualnego uznania etanolu za substancję o potencjalnym działaniu rakotwórczym lub szkodliwym dla rozrodczości została przeniesiona do odrębnego procesu legislacyjnego w ramach przepisów dotyczących klasyfikacji chemikaliów (CLP). Prace te mają rozpocząć się pod koniec bieżącego roku i mogą potrwać do 2027–2028 r. Na tym etapie można się spodziewać, że część państw członkowskich będzie nadal opowiadać się za bardziej restrykcyjną klasyfikacją, dlatego dalsze działania branży będą kluczowe. 

Decyzja Komitetu jest pierwszym, ale nie ostatnim kamieniem milowym. W nadchodzących miesiącach dalsze działania branży będą kluczowe, aby zapewnić stabilność regulacyjną, bezpieczeństwo konsumentów i pracowników oraz ciągłość stosowania produktów na bazie etanolu w Europie.

Nicole Vaini, Head of EU Affairs A.I.S.E., podkreślała, że: „Zdrowie i bezpieczeństwo Europy w dużej mierze opierają się na etanolu – kluczowym składniku produktów takich jak produkty do dezynfekcji rąk i powierzchni, które każdego dnia chronią miliony Europejczyków przed rozprzestrzenianiem się infekcji. Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) opublikowała niedawno swoją opinię dotyczącą etanolu, po tym jak Komitet ds. Produktów Biobójczych uznał, że substancja ta może zostać zatwierdzona do stosowania w biobójczych produktach do dezynfekcji. Etanol jest jedną z podstawowych substancji wykorzystywanych na co dzień przez miliony Europejczyków. Odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa zarówno w procesach produkcyjnych, jak i w środowisku opieki zdrowotnej. Kolejny etap procesu decyzyjnego należy do Komisji Europejskiej, która ma przyjąć akt wykonawczy formalizujący jego zatwierdzenie. Po jego przyjęciu dalsze prace skoncentrują się na unijnych ramach regulacyjnych CLP, gdzie będą kontynuowane dyskusje dotyczące potencjalnej reklasyfikacji etanolu. Ten etap będzie bardziej złożony i oczekuje się, że kilka państw członkowskich prawdopodobnie opowie się za bardziej rygorystycznym podejściem do klasyfikacji. W rezultacie etanol pozostaje substancją obarczoną ryzykiem regulacyjnym. Dalsze zaangażowanie będzie kluczowe, aby zapewnić, że przyszłe decyzje będą odzwierciedlać rzeczywiste warunki stosowania, aktualny stan wiedzy naukowej oraz fundamentalne znaczenie etanolu dla zdrowia publicznego.”

Podsumowanie
Opinia Komitetu dotycząca etanolu to nie tylko sukces regulacyjny, ale także potwierdzenie znaczenia współpracy branżowej, opartej na danych naukowych i otwartym dialogu z instytucjami. Skoordynowane działania i kampanie informacyjne mogą realnie wpływać na kształtowanie polityki i regulacji na poziomie Unii Europejskiej.

„Sukces ten nie byłby możliwy bez ogromnej mobilizacji polskich firm. Chciałabym złożyć szczególne podziękowania za Państwa zaangażowanie i błyskawiczne wsparcie działań branży na rzecz obrony tego niezwykle ważnego składnika, w tym wspólnej inicjatywy A.I.S.E. #HandsUpForEthanol. Solidarna postawa ponad 100 polskich przedsiębiorstw pokazała, że mówimy jednym, silnym głosem, który jest słyszalny również na poziomie europejskim. Teraz naszym zadaniem jest utrzymanie tej dynamiki i wspólne zadbanie o przyszłość etanolu w regulacjach UE.” mówi dr Anna Oborska.

Decyzja Komitetu ds. Produktów Biobójczych potwierdza, że etanol pozostaje kluczowym narzędziem w ochronie zdrowia publicznego, utrzymaniu higieny oraz w gospodarce europejskiej. 

O Stowarzyszeniu 
Polskie Stowarzyszenie Przemysłu Kosmetycznego i Detergentowego (PSPKD) od 1992 roku integruje i reprezentuje działające w Polsce firmy sektora kosmetycznego, detergentowego oraz aerozolowego. Zrzesza ponad 150 przedsiębiorstw – od producentów i dystrybutorów po sieci handlowe, dostawców surowców i firmy współpracujące z branżą – budując silną platformę współpracy oraz wymiany wiedzy i doświadczeń.
Misją PSPKD jest wspieranie rozwoju branży, promowanie jej osiągnięć oraz skuteczna ochrona interesów firm członkowskich poprzez kształtowanie przyjaznego i przejrzystego otoczenia regulacyjnego wspierającego innowacyjność i potencjał rozwojowy firm. Stowarzyszenie aktywnie reprezentuje branżę w dialogu z administracją publiczną, mediami oraz szerokim gronem interesariuszy w Polsce i na forum Unii Europejskiej. Dzięki stałemu zaangażowaniu w procesy legislacyjne PSPKD przekazuje postulaty przedsiębiorstw do projektowanych i zmienianych regulacji, dbając o to, aby głos branży był słyszany i uwzględniany tam, gdzie zapadają kluczowe decyzje.
Członkowie Stowarzyszenia mają zapewniony dostęp do aktualnej wiedzy eksperckiej, wsparcia w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji oraz pomocy w interpretacji dynamicznie zmieniających się przepisów krajowych i unijnych. PSPKD stanowi dla nich centrum kompetencji, dialogu i współpracy, wzmacniając ich pozycję na rynku oraz wspierając rozwój innowacyjnych, bezpiecznych i wysokiej jakości produktów.
PSPKD jest również aktywnym uczestnikiem międzynarodowej współpracy branżowej – należy do najważniejszych europejskich organizacji: Cosmetics Europe, A.I.S.E. – Międzynarodowego Stowarzyszenia Producentów Mydeł, Detergentów i Środków Czystości – oraz Europejskiej Federacji Aerozolowej (FEA). Stowarzyszenie jest także członkiem Związku Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP).
Dyrektorem Generalnym PSPKD jest dr inż. Anna Oborska.