Grzyby w jelicie niemowlęcia. Brakujący element ryzyka alergii?
Autor: Adrian Goss
Mówiąc o mikrobiocie jelitowej, najczęściej mamy na myśli bakterie, jednak nie możemy zapominać o zasiedlających przewód pokarmowy grzybach (mykobiomie). Dotychczas pozostawały one na marginesie badań nad dojrzewaniem odporności. Dwie prace opublikowane w Nature Communications wskazują, że rola grzybów we wczesnym okresie życia może być większa, niż przypuszczano.
W pierwszym badaniu wykorzystano dane z kanadyjskiej kohorty CHILD. Autorzy przeanalizowali 2256 próbek kału pobranych od 1409 dzieci w 1. roku życia. Skład mykobiomu zmieniał się z wiekiem w stosunkowo przewidywalny sposób. Z czasem rosło znaczenie grzybów z rodzaju Saccharomyces, natomiast udział Malassezia stopniowo się zmniejszał. Profil grzybiczy okazał się na tyle charakterystyczny, że mógł służyć jako wskaźnik dojrzewania całego środowiska jelitowego.
Nie u wszystkich niemowląt proces ten przebiegał jednak podobnie. Odmienny lub opóźniony rozwój mykobiomu był związany z częstszym rozpoznawaniem atopowego zapalenia skóry i alergii pokarmowej w wieku 5 lat. Szczególną uwagę zwrócono na utrzymującą się obecność grzybów z rodzaju Malassezia. Wyniki kohortowe pokazują związek, ale nie rozstrzygają jeszcze, czy zmiana składu mykobiomu jest przyczyną choroby, czy jedynie markerem szerszej dysbiozy.
Drugie badanie pomaga wyjaśnić, w jaki sposób zmiany w mykobiomie mogą wpływać na rozwój reakcji alergicznych. W prospektywnej obserwacji niemowląt przed ukończeniem 6. miesiąca życia antybiotykoterapia wiązała się ze wzrostem liczebności grzybów jelitowych, zwłaszcza Malassezia. Następnie w modelu gnotobiotycznym wykazano, że kolonizacja myszy przez Malassezia restricta modyfikowała odpowiedź immunologiczną w jelicie i nasilała zapalenie dróg oddechowych po ekspozycji na alergen roztoczy kurzu domowego. Efekt obserwowano również w doświadczeniach obejmujących zakażenie syncytialnym wirusem oddechowym (ang. respiratory syncytial virus, RSV).
Badania te uzupełniają znany obraz następstw antybiotykoterapii we wczesnym dzieciństwie. Dotychczas koncentrowano się głównie na utracie różnorodności bakteryjnej. Nowe dane sugerują, że usunięcie części bakterii może jednocześnie tworzyć przestrzeń dla nadmiernego rozwoju wybranych grzybów, a zaburzenie równowagi między tymi grupami drobnoustrojów może wpływać na dojrzewający układ odpornościowy.
Jakie niesie to implikacje kliniczne? Na obecnym etapie nie ma podstaw do rutynowego badania mykobiomu ani stosowania leczenia przeciwgrzybiczego w profilaktyce alergii. Wyniki wzmacniają natomiast argument za racjonalną antybiotykoterapią u niemowląt. Antybiotyki pozostają niezbędne w zakażeniach bakteryjnych, lecz każda nieuzasadniona ekspozycja może wpływać na ekosystem jelitowy szerzej, niż dotąd sądzono.
Mykobiom prawdopodobnie nie okaże się pojedynczym wyjaśnieniem narastającej częstości chorób alergicznych. Może jednak stanowić brakujący element osi jelito-układ odpornościowy-płuca. Najważniejszym kierunkiem dalszych badań będzie ustalenie, czy określone profile grzybicze pozwolą wiarygodnie identyfikować dzieci zagrożone atopią i czy można bezpiecznie wpływać na kształtowanie tych profili.
Na podstawie:
Tilburg Bernardes E, Glatthardt T, Gutierrez MW i wsp. Antibiotic-induced Malassezia expansion in the infant gut promotes early-life immune dysregulation and airway inflammation in mice. Nat Commun 2026;17:5499; https://doi.org/10.1038/s41467-026-74417-x
Hoskinson C, Dai DLY, Petersen C i wsp. Saccharomycetes and Malassezia fungi associate with early-life gut maturation and allergic disease risk in childhood. Nat Commun 2026;17:5500; DOI:10.1038/s41467-026-74418-w.
Grafika: https://stock.adobe.com/pl/images/probiotic-capsules-spilled-from-a-bottle/376512336
